مطالعات اسلامی نوین در بستر مدرنیته

مطالعات اسلامی نوین در بستر مدرنیته

بررسی مصادیق خشونت علیه زنان و راهکارهای کاهش آن در اسلام و روانشناسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
سطح دو حوزه علمیه خواهران.
چکیده
خشونت درخانواده از جمله مسائل اجتماعی محسوب می شود که درتمام مناطق جغرافیایی، درمیان تمامی گروه های دینی، نژادی، ودرتمام سطوح دیده می شود. همسرآزاری یکی از انواع خشونت های خانگی است، که توسط همسر صورت می گیرد.  خشونت مرد نسبت به همسرش در زندگی زناشویی باعث آسیب های جسمی وروحی در زن شده که این آسیب ها دربرخی موارد حتی منجربه مرگ زن می شود. مقاله پیش روبا روش کاربردی-توصیفی وبااستفاده ازمنابع کتابخانه ای نوشته شده است. هدف ازنگارش این مقاله بررسی مصادیق خشونت مردان علیه زنان وارائه راهکارهایی درجهت کاهش آن است. یافته های پژوهش نشان می دهد که گرچه خشونت مصادیق روحی، جنسی وجسمی متعددی دارد امامصداق جسمی آن بارزتر ومشهودتراست وازمیان عوامل متعددعامل فردی وخانوادگی درایجادوتشدید خشونت موثرتراست. همچنین براساس یافته های پژوهش می توان با تقویت باورهای دینی ومشاوره وآموزش زوجهای جوان میزان خشونت راکاهش داد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Examining the Manifestations of Violence Against Women and Strategies for Its Reduction in Islam and Psychology

نویسنده English

Fariba Babavoldini
Level Two of the Women’s Seminary
چکیده English

Domestic violence is considered one of the major social issues observed across all geographic regions, religious and ethnic groups, and social strata. Wife abuse is a form of domestic violence perpetrated by a husband against his spouse. Violence by men within marital life causes physical and psychological harm to women, and in some cases, these harms may even lead to the woman’s death. The present article has been written using an applied–descriptive method and by relying on library resources. The purpose of this article is to examine the manifestations of men's violence against women and to present strategies aimed at reducing such violence. The findings of the study indicate that although violence includes various psychological, sexual, and physical forms, physical violence is the most evident and observable. Among the different contributing factors, individual and familial factors play the most significant role in the emergence and intensification of violence. Moreover, according to the findings, strengthening religious beliefs as well as providing counseling and education for young couples can help reduce the incidence of violence.

کلیدواژه‌ها English

Violence
Women
Family
Islam
Psychology
      قرآن کریم

کتاب‌ها

1.     الطائی، نجاح. (۱۳۹۶). تفسیر اهل‌بیت(علیهم‌السلام). قم: انتشارات دارالهدی لاحیاءِ التراث.
2.     آقاپور، شیوا. (۱۳۹۳). خشونت خانگی، تهران: انتشارات آرنا.
3.     پاینده، ابوالقاسم. (۱۳۸۳). نهج‌الفصاحه. تهران: انتشارات دنیای دانش.
4.     حرّ عاملی، محمد بن حسن. (۱۳۶۸). وسائل‌الشیعه. قم: انتشارات مدرسه آل‌البیت(ع).
5.     حرّانی، ابومحمد. (۱۳۹۳). تحف‌العقول. تهران: انتشارات آل‌علی.
6.     سالاری‌فر، محمدرضا. (۱۳۸۹). خشونت خانگی علیه زنان: بررسی علل و درمان با نگرش به منابع اسلامی. قم: مرکز نشر هاجر.
7.     طباطبایی، محمدحسین. (۱۳۷۸). المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی همدانی. قم: دارالکتب الاسلامیه.
8.     طبرسی، حسن بن فضل. (۱۳۷۰). مکارم‌الأخلاق. قم: انتشارات شریف‌الرضی.
9.     عمید، حسن. (۱۳۸۲). فرهنگ عمید. تهران: انتشارات امیرکبیر.
10.   فرج‌زاده کلهری، زهرا. (۱۳۹۹). خشونت خانگی بین زوجین و راهکارهای مقابله با آن. تهران: انتشارات آرمان دانش.
11.   قرائتی، محسن. (۱۳۸۲). تفسیر نور. تهران: مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن.
12.   قرشی، سیدعلی‌اکبر. (۱۳۷۰). قاموس قرآن. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
13.   کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۳۹۳). اصول کافی. تهران: دارالثقلین.
14.   معین، محمد. (۱۳۸۲). فرهنگ معین. تهران: انتشارات بهزاد.
15.   موسوی خمینی، روح‌الله. (۱۳۸۰). چهل حدیث. قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
16.   مولاوردی، شهیندخت. (۱۳۸۵). مقابله با خشونت خانگی علیه زنان در کشورهای اسلامی. تهران: انتشارات حقوقدان.
17.   میرزایی، نیلوفر. (۱۳۹۸). خشونت خانگی. تهران: انتشارات اندیشه احسان.
18.   یحیی‌زاده، حسین. (۱۳۹۸). مددکاری اجتماعی و مداخله در بحران: خشونت خانگی علیه زنان. تهران: آوای نور.

مقالات

19.   احمدی، بتول و دیگران. (۱۳۹۷). «عوامل زمینه‌ساز و راهکارهای پیشگیری از خشونت خانگی علیه زنان». طلوع بهداشت، شماره ۴.
20.   احمدی، بتول و یلداسلیمان اختیاری. (۱۳۹۰). «اثربخشی مداخلات آموزش سلامت برای پیشگیری از خشونت خانگی علیه زنان». رفاه اجتماعی، شماره ۴۰.
21.   اسفندیاری، مینا. (۱۳۹۵). «آموزه‌های اسلامی در نفی خشونت خانگی علیه زنان». معارف اسلامی، شماره ۶۸.
22.   اعزازی، شهلا. (۱۳۹۳). «ساختار جامعه و خشونت علیه زنان». رفاه اجتماعی، شماره ۱۴.
23.   افتخاری، محسن و معصومه وزیری هامانه. (۱۳۹۷). «راهکارهای پیشگیری از خشونت علیه زنان». زن در توسعه و سیاست، شماره ۷.
24.   السّان، مصطفی. (۱۳۸۵). «جرم‌شناسی خشونت جنسی علیه زنان». رفاه اجتماعی، شماره ۲۱.
25.   العبدالخانی، ساجده. (۱۳۹۷). «خشونت در خانواده و نگرش معنوی اسلام به آن». پژوهش‌های معنوی، شماره ۱۴.
26.   انصاریان، مجتبی؛ سجاد طیبی و آتنا غلام‌نیاری. (۱۳۹۹). «مصادیق خشونت علیه زنان در حقوق بین‌الملل». پژوهش‌نامه زنان، شماره ۱۱.
27.   بستان، حسین و رضا دهقان‌نژاد. (۱۳۹۶). «نگاهی مجدد به خشونت علیه زنان از منظر قرآن». پژوهشنامه معارف قرآنی، شماره ۲۸.
28.   بنی‌فاطمه، حسین. (۱۳۹۷). «بررسی و مقایسه انواع خشونت». زن در توسعه و سیاست، شماره ۴.
29.   تفرشی، مدیا؛ مجتبی امیری‌مجد و اصغر جعفری. (۱۳۹۲). «تأثیر آموزش مهارت‌های مدیریت خشم». خانواده‌پژوهی، شماره ۳۵.
30.   جلالی، داریوش و جهانبخش رهبریان. (۱۳۸۵). «خشونت علیه همسران معتادان». رفاه اجتماعی، شماره ۲۲.
31.   چاوشیان، سیدمحسن و مرضیه دهقانی. (۱۳۹۸). «عوامل اجتماعی مؤثر بر خشونت علیه زنان». معارف علوم اسلامی و انسانی، شماره ۱.
32.   خاکپور، حسین؛ عباس قربان‌زاده و محدثه قادری. (۱۳۹۶). «راهکارهای درمان پرخاشگری از دیدگاه قرآن و روایات». پژوهش در دین و سلامت، شماره ۳.
33.   خزایی، حبیب‌الله. (۱۳۸۹). «تأثیر سوء مصرف مواد مخدر بر خانواده». روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، شماره ۳.
34.   داوودی، محمد. (۱۳۸۰). «رفق و مدارای تربیتی در سیره معصومین(ع)». حوزه و دانشگاه، شماره ۲۸.
35.   رحمانی، امید. (۱۳۹۳). «فقر فرهنگی و راهکارهای مقابله با آن». تغییرات اجتماعیفرهنگی، شماره ۴۴.
36.   رییسی، امرالله. (۱۳۸۱). «خشونت علیه زنان و عوامل مؤثر بر آن». زن در توسعه و سیاست، شماره ۳.
37.   رئیس‌الساداتی، ریحانه‌سادات. (۱۳۹۲). «خشونت نسبت به زنان از منظر تفاسیر قرآنی». ، شماره ۱.
38.   رمضانی تهرانی، فهیمه؛ محمدعلی سیف‌ربیعی و زینت نادی‌احتمی. (۱۳۸۱). «همسرآزاری و عوامل مؤثر بر آن». زن در توسعه و سیاست، شماره ۴.
39.   سجادی، مرضیه‌السادات و فاطمه‌زهرا. (۱۳۸۹). «اسلام و نقش آن در کاهش خشونت خانگی علیه زنان». پژوهش‌های اسلامی جنسیت و خانواده، شماره ۳.
40.   سجادی، حمیرا؛ محمدرضا خدایی اردکانی و مروئه وامقی. (۱۳۹۲). «خشونت خانگی در ایران». رفاه اجتماعی، شماره ۵۰.
41.   سهراب‌زاده، مهران و زهرا نوری. (۱۳۹۹). «عوامل مؤثر بر خشونت علیه زنان». زن و فرهنگ، شماره ۴۳.
42.   سیدی، سپیده‌سادات و دیگران. (۱۳۹۴). «تأثیر آموزش مهارت‌های زندگی در کاهش خشونت خانگی». پرستاری و مامایی، شماره ۱۰.
43.   شاه‌محمدی، مریم. (۱۳۹۶). «تبیین اجتماعی خشونت علیه زنان در ایران». مطالعات علوم اجتماعی، شماره ۲.
44.   شیری، حامد و بهجت یزدخواستی. (۱۳۸۷). «ارزش پدرسالاری و خشونت علیه زنان». مطالعات اجتماعی و روانشناختی زنان، شماره ۱۸.
45.   علیخانی، علی‌اکبر. (۱۳۸۵). «کرامت انسانی و خشونت در اسلام». پژوهش‌نامه علوم سیاسی، شماره ۳.
46.   فتحی، منصور؛ خدیجه فیضی‌پور و علی‌اصغر درویشی‌فرد. (۱۳۹۷). «خشونت جنسی در زنان بی‌خانمان». پژوهشنامه مددکاری اجتماعی، شماره ۱۸.
47.   قاسمی، منا؛ مجتبی صداقتی‌فرد و علیرضا پیرخائفی. (۱۳۹۵). «عوامل اجتماعی مؤثر بر خشونت علیه زنان در خانواده». مطالعات جامعه‌شناختی ایران، شماره ۱.
48.   قاضی‌زاده، هادی؛ کیانوش زهراکار؛ علیرضا کیامنش و فرشاد محسن‌زاده. (۱۳۹۷). «عوامل زمینه‌ساز خشونت زناشویی». روان‌پرستاری، شماره ۴.
49.   قنبرپور، معصومه و طاهره شریفی. (۱۳۹۷). «راهکارهای مقابله با خشونت علیه زنان در خانواده با تکیه بر آیات و روایات». احسن‌الحدیث، شماره ۵.
50.   کرمانی، مهدی؛ حسن پورازغدی و معصومه سیمبر. (۱۳۹۰). «خشونت خانگی علیه زنان: مرور نظریه‌ها و عوامل مؤثر». دانشکده پرستاری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، شماره ۷۳.
51.   محبی، سیده‌فاطمه. (۱۳۸۰). «بررسی شیوع و پیامدهای خشونت خانگی». مطالعات راهبردی زنان، شماره ۴.
52.   مقتدایی، زینب. (۱۳۹۵). «راهکارهای پیشگیری از خشونت خانگی». فرهنگ و اندیشه، شماره ۴.
53.   موسوی‌بجنوردی، سیدمحمد. (۱۳۸۴). «خشونت نسبت به زنان از منظر دین». بازتاب اندیشه، شماره ۶۴.
54.   میرزایی، رحمت و فائزه محمدی. (۱۳۹۱). «عوامل اجتماعی مؤثر بر خشونت علیه زنان». مطالعات اجتماعی ایران، شماره ۱.
55.   نعیم، مهدی و شریف‌علی رضایی. (۱۳۹۵). «اثربخشی آموزش مهارت‌های زندگی بر سازگاری زناشویی». روان‌شناسی و روان‌پزشکی شناخت، شماره ۲.
56.   نیازی، محسن و دیگران. (۱۳۹۶). «فرا تحلیل عوامل مؤثر بر خشونت علیه زنان». پژوهشنامه زنان، شماره ۴.
57.   نیک‌نژاد، زهرا و ایرج ساعی‌ارسی. (۱۳۸۹). «تحلیل جامعه‌شناختی خشونت علیه زنان». علوم رفتاری، شماره ۳.
58.   هزاوه‌ای، محمدرضا. (۱۳۸۳). «معناشناسی خشونت». مطالعات راهبردی زنان، شماره ۲۳.
59.   یعقوبی، علی و لیلا رئوفی. (۱۳۹۲). «عوامل اجتماعی مؤثر بر میزان خشونت علیه زنان». مطالعات علوم اجتماعی ایران، شماره ۳۹.